ماه صفر و اعمال عبادی

در برخی از روایات اسلامی امده است که مسلمانان از انجام کارهای مهم در ماه صفر، پرهیز و برای دفع افات و بلایای این ماه بسیار صدقه دهند. به همین دلیل مسلمانان از این ماه به عنوان ماهی نحس و بدیمن یاد می کنند، چرا که در این ماه وحی قطع می شود. حضرت علی علیه السلام در این مورد فرموده است: با رحلت پیامبر صلی الله علیه و اله چیزی قطع شد که با فوت هیچ احدی قطع نشد.

اول ماه صفر

اغاز جنگ صفین، مطابق نقل مورخان در سال 37 هجری است. جنگ صفین از سوی امیرمومنان(علیه السلام) و لشکریانش، در برابر معاویه و سپاه غارتگر شام، اغاز شد و مدت 110 روز طول کشید،(2) و در استانه شکست لشکر شام، عمرو عاص خدعه ای به کار زد و قران ها را بر سر نیزه کردند و داستان تاسف بار حکمین پیش امد. همچنین در این روز در سال 61 هجری (بنا بر روایتی) سر مبارک حضرت سیدالشهدا(علیه السلام) را همراه کاروان اهل بیت(علیهم السلام)وارد شهر شام کردند.

دوم ماه صفر:

روز شهادت زید بن علی بن الحسین(علیه السلام) پس از قیام بر ضد بنی امیه در سال 120 هجری است; وی به هنگام شهادت 42 سال داشت.

هفتم ماه صفر:

بنا بر نقل شیخ مفید و کفعمی، روز شهادت امام حسن مجتبی(علیه السلام) است. همچنین ولادت امام کاظم(علیه السلام) طبق روایتی در سال 128، در این روز در منطقه (ابواء) (محلی میان مکه و مدینه) واقع شده است. این روز از جهتی روز حزن و از جهتی روز سرور است.

ماه صفر دومین ماه قمری است که برای نامگذاری ان دو دلیل ذکر می شود: نخست این که از صفره به معنای زردی گرفته شده، زیرا زمان انتخاب نام با فصل پاییز و زرد شدن برگ درختان مقارن بوده است. دلیل دوم این که از صفر به معنای خالی گرفته شده است، چرا که با پایان یافتن ماه های حرام(رجب، ذی القعده، ذی الحجه و محرم) قبایل بار دیگر وارد جنگ می شدند و شهرها خالی می شد. معروف است که صفر ماهی منحوس است. در چرایی منحوس بودن ماه صفر دلایلی از جمله رحلت پیامبر اکرم(ص)، شهادت امام حسن(ع) و امام رضا(ع) در این ماه را ذکر می کنند. همچنین ابتدای ماه صفر با ورود کاروان اسرا به شهر شام مصادف است، و نیز اغاز جنگ صفین در نخستین روز صفر بوده است. در برخی از روایات اسلامی امده است که مسلمانان از انجام کارهای مهم در ماه صفر، پرهیز و برای دفع افات و بلایای این ماه بسیار صدقه دهند. به همین دلیل مسلمانان از این ماه به عنوان ماهی نحس و بد یمن یاد می کنند، چرا که در این ماه وحی قطع می شود. حضرت علی(ع) در این مورد فرموده است: با رحلت پیامبر(ص) چیزی قطع شد که با فوت هیچ احدی قطع نشد.

اول ماه صفر

اعمال مشترک اول هر ماه در ابتدای ماه صفر نیز قابل توجه است از جمله:

دعا

در زمان دیدن هلال خواندن دعای هلال وارد شده است. حداقل ان است که سه مرتبه بگوید: الله اکبر و سه مرتبه لا اله الا الله و سپس بگوید: الحمد لله الذی اذهب شهر کذا و جاء بشهر کذا.

بهترین دعای زمان رویت هلال، دعای چهل و سوم صحیفه سجادیه است.

قران

خواندن هفت مرتبه سوره (حمد).

روزه

از اموری که بر ان تاکید شده، سه روز روزه گرفتن در هر ماه است. مرحوم علامه مجلسی در زادالمعاد می گوید: مطابق مشهور، این سه روز، پنجشنبه اول ماه و پنجشنبه اخر ماه و چهارشنبه اول از دهه وسط ماه است.

نماز

شب اول ماه: دو رکعت نماز بجا اورد، به این نحو که: در هر رکعت پس از سوره حمد سوره انعام را بخواند سپس از خداوند متعال بخواهد که او را از هر ترسی و هر دردی ایمن گرداند.

روز اول ماه: خواندن نماز اول ماه که ان دو رکعت است، در رکعت اول بعد از حمد سی مرتبه سوره توحید و در رکعت دوم بعد از حمد سی مرتبه سوره قدر بخواند و بعد از نماز صدقه ای در راه خدا بدهد،هر کس چنین کند، سلامت خود را در ان ماه از خداوند متعال گرفته است.

اعمال مستحبی ماه صفر

درباره اعمال مستحبی که در ماه صفر ذکر شده، اهم ان ها خواندن دعا، تلاوت قران، اقامه نماز و روزه داری است. دعای ویژه ماه صفر نیز از محدث بزرگ مرحوم (فیض کاشانی) نقل شده که مستحب است هر روز 10 مرتبه قرایت شود: یا شدید القوی ویا شدید المحال یا عزیز یا عزیز یا عزیز ذلت بعظمتک جمیع خلقک فاکفنی شر خلقک یا محسن یا مجمل یا منعم یا مفضل یا لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین فاستجبنا له ونجیناه من الغم وکذلک ننجی المومنین وصلی الله علی محمد و اله الطیبین الطاهرین. ای سخت نیرو و ای سخت عقوبت! ای عزیز، ای عزیز، ای عزیز! در برابر عظمت تو همه افریدگانت خوار شدند، پس کفایت کن از من شر خلقت را. ای نیکو ده، ای زیبایی بخش، ای نعمت بخش، ای فزون بخش، ای که معبودی جز تو نیست! منزهی تو و من از ستمکاران هستم. پس دعای او (یونس) را اجابت کردیم و از اندوه نجاتش دادیم و این چنین نجات دهیم مومنان را و درود خدا بر محمد و ال پاک و پاکیزه اش سید بن طاووس در کتاب اقبال الاعمال نیز اعمالی را برای ماه صفر ذکر کرده که به شرح ذیل است:

روز سوم

در روز سوم ماه صفر، دو رکعت نماز بخوان که در رکعت اول سوره حمد و سوره فتح و در رکعت دوم سوره حمد و سوره توحید قرایت شود و پس از سلام نماز، صد بار صلوات بفرست و صد بار ال ابی سفیان را لعنت کن و صد مرتبه استغفار نما و انگاه حاجت خویش را از خداوند بخواه.





موسسه خیریه حضرت جوادالائمه(ع)|اولین و بزرگترین مرکز نگهداری کودکان بی سرپرست در غرب کشور